Een scheur van de schouderpees

logo fysiotherapie middenweg amsterdam oost

gescheurde-schouderpees-fysiotherapie-middenweg-amsterdam-oost-watergraafsmeer

De gescheurde schouderpees.

De gescheurde schouderpees wordt ook wel ‘rotator cuff ruptuur’ genoemd. Dit letsel kan de functie van je schouder ernstig beperken.

Je kunt je pees scheuren door een trauma. Bijvoorbeeld tijdens een val. Maar boven de 60 jaar kunnen peesscheuren ook spontaan ontstaan.

De behandeling van de gescheurde schouderpees kan per geval verschillen. Soms is een snelle operatie gewenst maar een afwachtend beleid kan ook de voorkeur hebben.

Beide methoden kunnen goede vooruitzichten hebben.

Wat is nu de beste keuze en behandeling? Je leest het hier.

Wat is de functie van de schouderpees?

Om de werking van de schouderspieren  beter te begrijpen is een korte uitleg nuttig.

Ons schoudergewricht wordt omgeven door een viertal spieren, de zogenaamde ‘rotator cuff’.
De functie van deze spieren met hun pezen is bewegen en stabiliseren van het schoudergewricht. 

De schouderkop wordt door de rotator cuff goed in de schouderkom gehouden. Samen met de spieren van het schouderblad helpt de rotator cuff bij het heffen van de arm.

Op onderstaand plaatje zie je deze 4 schouderspieren afgebeeld.

rotator cuff schouder

Hieronder wordt de ‘hand metafoor’ afgebeeld. Het geeft je een indruk over de ligging van de schouderpezen.

metafoor schouderpezen anatomie ligging

De duim en vingers vertegenwoordigen allemaal een schouderpees. De bovenste 3 pezen (vingers) liggen dicht naast elkaar. Een scheur van één pees kan zo makkelijk doorlopen naar de naastgelegen schouderpees. Vergelijk het met een scheur midden in een vel papier. Als je het papier uit elkaar trekt wordt de scheur groter en breidt zich uit.

De ‘grip’ op de schouder wordt minder als meerdere pezen scheuren. Het heffen van je arm zal dan ook moeizamer gaan. Gelukkig ontstaan peesscheuren niet zo snel op jonge leeftijd. De pezen zijn dan namelijk nog sterk en elastisch. 

Echter, als we ouder worden neemt de sterkte van onze pezen af. We zien de meeste peesscheuren dan ook op latere leeftijd.

Wat zijn de symptomen bij een gescheurde schouderpees? 

Pijn en krachtverlies zijn symptomen bij een gescheurde schouderpees. Een scheur kan ontstaan na een trauma, zoals een val of een schouder uit de kom. Ook een bestaande, groter wordende scheur kan klachten geven.

Krachtverlies bij een gescheurde schouderpees

schouderpees-scheur-fysiotherapie-middenweg-amsterdam-oost-watergraafsmeer
Grote peesscheuren kunnen tot krachtverlies leiden. Dit is echter niet altijd het geval.

Zoals eerder is besproken wordt onze schouder omgeven door de rotator cuff. De schouder wordt als het ware ‘opgehangen’ in deze pezen.

Als de scheur zich beperkt tot één of twee pezen dan kunnen de overige pezen het krachtverlies nog goed opvangen. Denk weer even aan plaatje met de ‘hand’.
De schouderfunctie blijft zodoende intact.

Het wordt wel een probleem als de peesscheur zicht uitbreidt naar de overige pezen. Dit kan leiden tot een grote scheur waarbij de pezen hun ‘houvast’ op de schouder verliezen. De arm kan onder deze omstandigheden nog maar zeer beperkt geheven worden.

spierzwakte-schouder-gescheurde pees
Grote peesscheuren zien we vaak bij oudere patiënten. De patiënt op de bovenste foto heeft een grote peesscheur in de rechter schouder. Hij kan zijn rechter arm nog maar gedeeltelijk heffen.

Hoe wordt de diagnose ‘gescheurde schouderpees’ gesteld?

De diagnose ‘gescheurde schouderpees’ kan soms bij het lichamelijk onderzoek al gesteld worden. De arm kan niet in de lucht worden gehouden nadat deze door de onderzoeker omhoog is gebracht. Deze test wordt de ‘drop arm test’ genoemd.


schouderpees scheur echo
Met behulp van echografisch onderzoek zijn peesscheuren goed in beeld te brengen.
Fysiotherapie Middenweg beschikt over een modern echografiesysteem voor schouderdiagnostiek.

Naast echografische beelden vraagt de orthopedisch chirurg vaak een MRI-scan aan. Deze scan geeft namelijk een overzichtelijk beeld van de peescondities.

Zo kan bijvoorbeeld de grootte van de peesscheur nauwkeurig worden bepaald. Tegelijkertijd kan beoordeelt worden of de pees nog operatief te herstellen is.

Ook ‘spiervervetting’ kan met een MRI-scan in beeld worden gebracht. Spiervervetting is een vervelende complicatie welke kan optreden bij langer bestaande peesscheuren.

Bij een uitgebreide peesscheur kan de spier niet meer goed aanspannen. Het spierweefsel neemt in hoeveelheid af en maakt plaats voor vetweefsel.

De spier en pezen verliezen zo definitief hun volume en functie. Operatief herstel is in deze situatie niet meer mogelijk.

gescheurde-schouderpees- behandeling-fysiotherapie-middenweg-amsterdam-oost-watergraafsmeer

Behandeling bij een gescheurde schouderpees

Bij de behandeling een gescheurde schouderpees kan worden gekozen voor een operatie óf een afwachtend beleid met fysiotherapie.
Fysiotherapie Middenweg in Amsterdam Oost ziet veel patienten met schouderpeesletsel. De meerderheid kan zonder operatie weer op goed dagelijks niveau terugkeren.

  • Operatie van een peesscheur

Bij acuut peesletsel op relatief jonge leeftijd (onder de 50 jaar) kan een operatie gewenst zijn. Zo kan voorkomen worden dat de scheur groter gaat worden.
Dit zou namelijk tot verder functieverlies kunnen leiden.

Tijdens een operatie wordt de pees gehecht en vastgezet in het bot. Een fraaie animatie daarvan zie je hieronder.

Ook kan een gezonde pees van de grote rugspier (Latissimus dorsi) verplaatst worden. Deze neemt dan de functie van de beschadigde pees over.

gescheurde-schouderpees-operatie-verplaatsing-pees
Bij oudere patiënten kan sprake zijn van schouderartrose (slijtage). Vaak zijn daarbij meerdere schouderpezen gescheurd.Dit kan tot aanhoudende pijn en blijvend krachtverlies van de schouder leiden. Deze ‘versleten’ pezen zijn niet meer operatief te herstellen.

De chirurg kan in dit geval kiezen voor het plaatsen van een bepaald type schouderprothese. Bij deze operatie worden de kop en kom omgedraaid. Dit wordt een ‘reversed schouderprothese’ genoemd.

schouderprothese omgekeerd deltaDoor de bijzondere plaatsing van de prothese kan de sterke ‘Deltaspier’ de heffunctie van de arm overnemen.

  • Niet opereren bij een peesscheur

Niet opereren kan in veel gevallen tot goede uitkomsten leiden. Dit blijkt uit mijn eigen ervaring en recente wetenschappelijke studies.
Met name langer bestaande peesscheuren hebben geen operatieve behandeling nodig. De schouderfunctie herstelt meestal weer op acceptabel niveau.

Bij aanhoudende pijnklachten kan een injectie of ontstekingsremmer helpen.
Dit maakt de weg vrij voor oefentherapie.

Een oefentraject van 3 tot 6 maanden is raadzaam. Dit is een rekbare periode omdat de snelheid van herstel per persoon kan verschillen.

Kan een peesscheur vanzelf genezen?

Daar kan ik duidelijk over zijn; nee. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat functieherstel niet meer mogelijk is. Kleine scheuren leveren in het algemeen geen problemen op. In hoeverre er wel klachten en beperkingen ontstaan hangt of van de grootte en locatie van de peesscheur. Je kun dit aan het begin van dit artikel lezen.

Revalidatie na een gescheurde schouderpees bij Fysiotherapie Middenweg

Revalidatie van een geopereerde schouderpees vraagt een serieuze aanpak en geduld. De hersteltijd kan namelijk wel 6 tot 9 maanden in beslag nemen.

  • De eerste 6 weken staan in het teken van peesherstel.
    De gehechtte pees dient weer goed vast te groeien en mag niet teveel worden belast. Om die reden wordt de arm in een sling gedragen.

gescheurde-schouderpees- immobilisatie-brace

  • Ongeveer 7 tot 12 weken na de operatie wordt accent op herstel van beweeglijkheid en spierfunctie gelegd. Je zult merken dat de schouderpijn vermindert.Je kunt de arm onder schouderniveau weer redelijk gebruiken. Fietsen, autorijden en bureauwerk is in deze periode weer toegestaan.
  • Na 3 tot 6 maanden zul je een grote vooruitgang maken.  Het accent van de therapie ligt op herstel van dagelijkse functies. Sporten waarbij niet teveel van de schouder wordt gevraagd mogen gedaan worden.
    Bij bovenhandse sporters kan de revalidatieduur wel 9-12 maanden duren. De schouder- en schouderpezen worden bij deze groep namelijk meer belast.

Het herwinnen van de sportspecifieke kracht en -beweeglijkheid is in deze fase de voornaamste doelstelling. Zonder operatie is de revalidatie korter, er zijn immers geen pezen gehecht. De oefentherapie kan zodoende sneller worden opgebouwd.

De intacte schouderspieren moeten nu extra worden geoefend. Zij moeten het functieverlies van de beschadigde pees namelijk overnemen.

schouderoefeningen na peesscheur revalidatie

Ook de ‘sturende’ spieren van het schouderblad dienen goed geoefend te worden. Het schouderblad begeleidt namelijk het schoudergewicht bij onze armbewegingen. Hoe goed de schouderfunctie uiteindelijk herstelt verschilt per persoon.

Volledig herstel van de schouderfunctie is overigens niet in alle gevallen mogelijk. Enig krachtverlies of licht beperkte beweeglijkheid wordt nog wel eens gezien. Hier hoef je gelukkig niet al te veel van te merken.

Samenvatting van ‘de gescheurde schouderpees’

  • Ons schoudergewricht wordt omgeven door 4 schouderpezen, de rotator cuff.  Deze spelen een belangrijke rol in het bewegen en stabiel houden van het schoudergewricht.
  • Klachten als gevolg van peesscheuren kunnen variëren. Peesscheuren hoeven niet altijd tot klachten te leiden. Zoals we zien op oudere leeftijd.
  • Een gescheurde schouderpees kan na een trauma of spontaan ontstaan. Spontaan ontstane scheuren zien we als gevolg van ouderdom.
  • De diagnose is met behulp van lichamelijk onderzoek, echografie of een MRI-scan eenvoudig te stellen.
  • De behandeling kan bestaan uit afwachten met fysiotherapie of opereren. Acute peesscheuren op relatief jonge leeftijd komen in aanmerking voor operatie.
  • Bij de operatie wordt de pees gehecht of vastgezet in het bot.
  • Als de schouderfunctie redelijk goed is kan een afwachtend beleid een goede keuze zijn.
  • De revalidatie na een schouderpees operatie duurt gemiddeld 6 tot 9 maanden. Bij bovenhandse sporters kan dit uitlopen tot 12 maanden.
  • Volledig herstel van de schouderfunctie hoeft niet altijd plaats te vinden. Een afname van beweeglijkheid en kracht wordt vaak gezien.

Deze blog is op 07-10-2018 geplaatst en geactualiseerd op 13-02-2020

Bron:

  • Journal of Shoulder Elbow Surgery Mar; 27 (3);444-448; What happens to patients when we do not repair their cuff tears.Five-year rotator cuff quality-of-ligve index outcomes following nonoperative treatment of patients with full-thickness rotator cuff tears.
  • Rotator cuff tears: An evidence based approach; World J Orthop. 2015 Dec 18; 6(11): 902–918.
  • Systematic Review of All-Arthroscopic Versus Mini-Open Repair of Rotator Cuff Tears: A Meta-Analysis; Scientific Reports volume 6, Article number: 22857 (2016)

 

Delen:
  • Pieter de Wit

    11 januari 2020 bij 09:59 Beantwoorden

    Goedemorgen,

    Mijn naam is Pieter de Wit, leeftijd 72 jaar. Probleem is een afgescheurde schouderpees. Tevens is de biceps pees volledig verdwenen. Geadviseerd werd door de orthopeed een schouderoperatie te laten ondergaan. Ik zelf wil via therapie het e.e.a. herstellen middels de spieren. Heeft u nog suggesties ?. Ik ben nog vitaal en en ben nog zeer actief . Krachtinspanning is nu in mindere maten aanwezig.

    • Redactie

      15 januari 2020 bij 21:19 Beantwoorden

      Peesscheuren komen op oudere leeftijd veelvuldig en spontaan voor. Dit hoeft niet tot ernstig functieverlies te leiden. Mocht de kracht in de arm nog redelijk tot goed zijn dan verdient een afwachtend beleid van minimaal 6 maanden met oefentherapie de voorkeur. Mocht dit niet tot afname van pijn en functieverbetering leiden dan kan vervolgonderzoek wenselijk zijn. Een volledig verdwenen bicepspees leidt tot gering krachtverlies in de arm. Dit behoeft geen verdere behandeling. Integendeel; de bicepspees wordt tijdens een operatie vaak bewust verwijderd ten einde minder irritatie in de schouder te geven.

      Met vriendelijke groet,

      Erik Versluis, fysiotherapeut, Fysiotherapie Middenweg

  • Cox Linda

    24 februari 2020 bij 20:49 Beantwoorden

    Beste,
    Ik heb een partiële supraspinatuspees met bursitis. Moet ik dan even stoppen met oefeningen want die oefeningen met elastische ban doen pijn.
    MVG
    Linda Cix

    • Erik Versluis

      24 februari 2020 bij 21:42 Beantwoorden

      Beste Linda,

      Het is mij niet duidelijk of de oefeningen van begin af aan al pijnlijk zijn en in welke richting deze worden uitgevoerd. Een partiële supraspinatus ruptuur kan met een tijdelijke bursitis gepaard gaan. Hefbewegingen of oefeningen uitgevoerd boven schouderniveau kunnen dan pijnlijk zijn. Mochten de pijnklachten je hinderen bij het goed kunnen uitvoeren van de oefening dan zou ik dit voor een bepaalde tijd nalaten. Je zou kunnen proberen de elastische band wat langer te maken, dit is minder belastend voor de schouder. Je zou tijdelijk ‘isometrische’ oefeningen kunnen doen. Met ‘isometrische’ oefeningen span je de spier aan zonder een beweging maken. Bijvoorbeeld duwen tegen een muur of je arm naar binnen- of buiten draaien waarbij je het elastiek nauwelijks verlengt. Dit geeft in het algemeen minder pijn. Hoop dat je met deze adviezen even verder aan de slag kunt gaan. Met groet, Erik Versluis, fysiotherapie Middenweg, Amsterdam

Plaats een Reactie

×
Top