Een scheur van de schouderpees

Inleiding.

De gescheurde schouderpees wordt ook wel ‘rotator cuff ruptuur’ genoemd. Dit letsel kan de functie van je schouder ernstig beperken.

De oorzaak kan traumatisch zijn (bijvoorbeeld een val op de schouder) . We zien dit veel bij actieve sporters tussen de 30 en 50 jaar.

Bij 25% van de mensen ouder dan 60 jaar kunnen peesscheuren zonder oorzaak voorkomen. Dit percentage neemt per 10 jaar flink. Weer is dus een duidelijke relatie met het ouder worden.

De behandeling van de gescheurde schouderpees kan verschillen. Soms is een snelle operatie gewenst en vaak heeft een afwachtend beleid de voorkeur. Beide methoden kunnen goede vooruitzichten hebben.

De gescheurde schouderpees

Schouderpees gescheurd. Maar wat is de functie?

Om de gevolgen van een gescheurde schouderpees beter te begrijpen is het goed de functie van deze pees even kort te bespreken.

Ons schoudergewricht wordt omgeven door 4 spiergroepen met hun pezen, de zogenaamde ‘rotator cuff’. Zij stellen je in staat je arm vrij in de ruimte te bewegen.

Naast een sturende functie verzorgen deze pezen ook de stabiliteit van je schouder. De schouderkop wordt door het aanspannen van de rotator cuff goed in de kom gehouden.

In illustratie A  hieronder zie je de 4 spieren van de rotator cuff.
In illustratie B wordt de ‘hand metafoor’ afgebeeld. Het geeft een indruk over de 4 peesaanhechtingen en hun functie op de schouder.

De duim en vingers vertegenwoordigen allemaal een schouderpees. De bovenste 3 pezen (vingers) liggen anatomisch dicht naast elkaar. Een scheur van één pees kan zo makkelijk doorlopen naar de naastgelegen schouderpees.

Vergelijk het met een scheur midden in een vel papier. Als je het papier uit elkaar trekt wordt de scheur groter.

Je kunt je voorstellen dat als één of meerdere pezen scheuren de functie van de schouder kan verslechteren. De ‘grip’ op de schouder wordt als het ware minder. Dit gebeurt gelukkig niet zo makkelijk op jonge leeftijd. De pezen zijn dan namelijk nog sterk en elastisch. 

Als we ouder worden neemt de sterkte van onze pezen af. We zien de meeste peesscheuren dan ook op latere leeftijd.

Wat zijn de symptomen bij een gescheurde schouderpees? 

Een gescheurde schouderpees kan wisselende klachten geven. Veel mensen ervaren niet tot nauwelijks klachten. Anderen hebben veel pijn en zijn niet in staat de arm op een normale wijze te gebruiken. Pijn en krachtverlies van de schouder en arm zijn bekende symptomen.

Pijn bij een scheur in de schouderpees

Pijnklachten kunnen optreden bij acute scheuren, bijvoorbeeld ten gevolge van een val op de schouder of een schouderontwrichting. Ook het geleidelijk groter worden van een oude peesscheur kan pijnklachten veroorzaken.

Bij een peesscheur zijn vaak het gewrichtskapsel en slijmbeurs betrokken.  Deze weefsel kunnen ook verantwoordelijk zijn voor de pijngewaarwording.

Krachtverlies bij een gescheurde schouderpees

spierzwakte-schouder-gescheurde pees

Schouderpeesscheuren kunnen dus tot krachtverlies van de schouder en arm leiden. Echter, niet iedereen ervaart klachten.  Hoe is dit te verklaren?

Zoals in het eerste deel is besproken, wordt onze schouder omgeven door 4 schouderpezen. De schouder wordt als het ware ‘opgehangen’  in deze pezen. Als de scheur zich beperkt tot 1 pees, dan kunnen de overige pezen het krachtverlies nog goed opvangen.  De schouderfunctie blijft zo op niveau.

Een peesscheur in de schouder kan ook geleidelijk uitbreiden naar de overige aangrenzende pezen. Deze verliezen vervolgens hun grip op de schouder en kunnen geen krachten meer overbrengen. De arm kan onder deze omstandigheden nog maar zeer beperkt geheven worden.

Meestal zien we dit bij oudere patiënten met chronische schouderklachten. De patiënt op de foto kan zijn rechter arm nog maar gedeeltelijk heffen.

Hoe wordt de diagnose ‘gescheurde schouderpees’ gesteld?


Soms kan met alleen lichamelijk onderzoek de diagnose gesteld worden. Wanneer de patiënt gevraagd wordt de arm te heffen is dit slechts beperkt mogelijk.
De schouder wordt hierbij overmatig opgetrokken.

Indien de arm door de onderzoeker wordt opgetild dan is deze door de patiënt niet in de lucht te houden. Deze test wordt de ‘drop arm test’ genoemd.


schouderpees scheur echo
Met behulp van echografisch onderzoek zijn peesscheuren goed in beeld te brengen.

Vaak vraagt de orthopedisch chirurg ook een MRI-scan aan. Deze scan geeft namelijk een duidelijk overzicht van de verschillende weefsels in het schoudergewricht. 

Zo kan bijvoorbeeld de grootte van de peesscheur nauwkeurig worden bepaald en beoordeeld worden of deze nog operatief te herstellen is.

Ook ‘spiervervetting’ kan met een MRI-scan in beeld worden gebracht. Spiervervetting is een vervelende complicatie die kan optreden bij langer bestaande peesscheuren.

Vanwege de peesbeschadiging werkt de bijbehorende spier niet meer. Het spierweefsel neemt in omvang af en maakt plaats voor vetweefsel. De spier en pezen verliezen onder deze omstandigheden definitief hun volume en functie. Operatief herstel is niet meer mogelijk.

Behandeling bij een gescheurde schouderpees

Er kan worden gekozen voor een operatie of een conservatief beleid, bestaande uit afwachten of fysiotherapie.

  • Operatie van een peesscheur

Een operatie kan gewenst zijn bij acuut peesletsel op relatief jonge leeftijd (onder de 50 jaar). Zo wordt mogelijk voorkomen dat de grootte van de scheur zich op den duur uitbreidt. Dit zou namelijk tot verder functieverlies kunnen leiden.

Hechten en opnieuw vastzetten van de pees in het bot is de meest gebruikte methode (zie animatie 1 onder).

Als de scheur niet meer te hechten is dan kan een nabij gelegen pees van de grote brede rugspier (lattisimus dorsi) door de chirurg verplaatst worden. Deze wordt vastgezet op de plaats van de gescheurde schouderpees en neemt zo diens functie over.

gescheurde-schouderpees-operatie-verplaatsing-peesBij oudere patiënten kan sprake zijn van schouderartrose (slijtage)in combinatie met meerdere peesscheuren. Dit kan leiden tot aanhoudende pijn en blijvend krachtverlies van de schouder en arm.

De chirurg kan in dit geval kiezen voor het plaatsen van een bepaald type schouderprothese, de zogenaamde ‘reversed prothese’.  Hierbij worden de kop en kom omgedraaid.

Door de bijzondere plaatsing van de prothese kan de oppervlakkig gelegen ‘Deltaspier’ de functie overnemen en de arm heffen (zie animatie 2)

.


  • Niet opereren bij een peesscheur

Uit steeds meer studies blijkt dat niet opereren in veel gevallen tot goede uitkomsten kan leiden. Met name chronische, langer bestaande peesscheuren hebben geen operatieve behandeling nodig. Zeker in het geval de schouderfunctie redelijk goed is én oefentherapeutische behandeling effect heeft.

Om de voortgang te beoordelen wordt meestal een termijn van 3 tot 6 maanden aangehouden. Bij onvoldoende functieherstel kan besloten worden tot operatief ingrijpen.

Revalidatie na een gescheurde schouderpees

gescheurde schouderpees immobilisatie

 

Revalidatie van een geopereerde schouderpees vraagt geduld. De hersteltijd kan wel 6 tot 9 maanden in beslag nemen.

6 weken staan in het teken van peesherstel . De gehechtte pees dient weer goed vast te groeien en mag daarom niet belast worden. Om die reden wordt de arm in een sling gedragen.

7-12 weken na de operatie wordt meer accent op herstel van schouderbeweeglijkheid en spierfunctie gelegd. Je zult merken dat de schouderpijn vermindert en je de arm onderhands weer redelijk kunt gebruiken. Fietsen, autorijden en bureauwerk is in deze periode weer toegestaan of mogelijk.

3-6 maanden na de operatie ligt het accent op herstel van dagelijkse functies en onderhandse sporten. Bij bovenhandse sporters kan de revalidatieduur wel 9-12 maanden duren. Het herwinnen van de sportspecifieke kracht is binnen deze termijn de voornaamste doelstelling.


Er is een kans dat in de toekomst de geopereerde pees opnieuw scheurt. Dit zien we vaak na operatief herstel van grote peesscheuren. Bijzonder is dat dit niet altijd tot klachten of functiebeperking hoeft te leiden. Een nieuwe operatie is dan ook niet nodig.

Zonder operatie is de revalidatie korter. De oefentherapie kan namelijk sneller worden opgebouwd, er zijn immers geen pezen gehecht. Er moet aandacht worden besteed aan functietraining van de intacte schouderpezen en -spieren. Deze moeten het functieverlies van de beschadigde pees overnemen.

schouderoefeningen na peesscheur revalidatie

Ook de ‘sturende’ spieren van het schouderblad zullen goed geoefend moeten worden. Het schouderblad begeleidt en ondersteunt namelijk het schoudergewicht tijdens onze armbewegingen. Hoe goed de schouderfunctie uiteindelijk herstelt, verschilt per persoon.

Volledig herstel van de schouderfunctie is niet in alle gevallen mogelijk is. Een verlies van schouderbeweeglijkheid en -kracht kan voorkomen.

Alle informatie over de gescheurde schouderpees nog even samengevat

  • Ons schoudergewricht wordt omgeven door 4 schouderpezen die een belangrijke rol spelen in het bewegen en stabiel houden van het schoudergewricht.
  • Klachten als gevolg van scheuren van één of meerdere schouderpezen kunnen variëren.  Geleidelijk ontstane peesscheuren hoeven niet altijd tot klachten te leiden.
  • Een gescheurde schouderpees kan na een trauma, of spontaan ontstaan. Spontaan ontstane scheuren zien we meestal op oudere leeftijd.
  • De diagnose is met behulp van echografisch onderzoek of een MRI scan makkelijk te stellen.
  • De behandeling kan bestaan uit afwachten met fysiotherapie of opereren. De acute peesscheuren op jonge leeftijd komen in het algemeen in aanmerking voor operatie. De meest gangbare methode is het hechten en vastzetten van de pees in het bot.
  • De chirurg kan kiezen voor een afwachtend beleid  als er sprake is van herstel van pijnklachten en schouderfunctie.
  • De revalidatie na een schouderpeesoperatie duurt gemiddeld 6 tot 9 maanden. Bij bovenhandse sporters kan dit uitlopen tot 12 maanden.
  • Volledig herstel van de schouderfunctie hoeft niet altijd plaats te vinden. Verschil in beweeglijkheid en kracht met de andere schouder wordt vaak gezien.

Bijgewerkt op 19-06-2019

Bron:

Journal of Shoulder Elbow Surgery Mar; 27 (3);444-448; What happens to patients when we do not repair their cuff tears. Five-year rotator cuff quality-of-ligve index outcomes following nonoperative treatment of patients with full-sickness rotator cuff tears.

Rotator cuff tears: An evidence based approach; World J Orthop. 2015 Dec 18; 6(11): 902–918.

Systematic Review of All-Arthroscopic Versus Mini-Open Repair of Rotator Cuff Tears: A Meta-Analysis; Scientific Reports volume 6, Article number: 22857 (2016)

Delen:
Geen Commentaar

Sorry, het reactieformulier is gesloten op dit moment.

×
Top