Herstel na een schouderprothese

schouderprotese fysiotherapie middenweg amsterdam oost

Auteur: Erik Versluis, fysiotherapeut
19 januari 2020
⏱ 10 minuten leestijd

Herstel na schouder-prothese

Net als de knie en heup kan ook ons schoudergewricht vervangen worden door een kunstgewricht.

Een schouderprothese kan nodig zijn bij aanhoudende pijn en functieverlies door peesletsel of slijtage.

Het herstel na een schouderprothese wordt bepaald door de kwaliteit van de revalidatie en het type schouderprothese.

Maar hoe verloopt het herstel?
Wat mag je wel en niet?
En kun je weer terugkomen op het oude niveau?

Antwoord op deze vragen krijg je in onderstaand artikel.


Wanneer is een schouderprothese nodig?

  • Een schouderprothese kan nodig zijn bij ernstige slijtage van het schoudergewricht
  • Een complexe breuk van de schouderkop.
  • Slechte schouderfunctie als gevolg van niet-operabele peesscheuren.

arthrose schouderprothese fysiotherapie middenweg amsterdam oost
Schouderslijtage (arthrose)

gebroken schouder schouderprothese fysiotherapie Middenweg Amsterdam OOst

Gebroken schouder

gescheurde schouderpezen schouderprothese fysiotherapie middenweg amsterdam oost

Gescheurde schouderpezen

Schouderslijtage zien we vooral op latere leeftijd. Pijnmedicatie en fysiotherapie kunnen de schouderklachten nog lange tijd op draaglijk niveau houden. Er wordt daarom zolang mogelijk met een operatie gewacht.


Typen prothesen

Welke schouderprothese men krijgt is van een aantal factoren afhankelijk. Tegenwoordig worden twee typen kunstschouders gebruikt:

  • anatomische prothese

Deze prothese lijkt sterk op ons schoudergewricht. Het bestaat uit een metalen kop en kunststof kom. De schouderpezen moeten bij dit type prothesen wel intact zijn. Soms hoeft alleen de schouderkop te worden vervangen. Dit komt voor bij schouderbreuken en worden halve- of hemiprothesen genoemd.

Een fraaie animatie van een anatomische schouderprothese kun je hieronder bekijken.

  • De omgekeerde schouderprothese

Bij dit type prothese worden de kop en kom omgedraaid. Een metalen bol wordt op de oorspronkelijke kom geplaatst. De oorspronkelijke schouderkop wordt vervangen door een kunststof kom.

Dit wordt een reversed prothese genoemd. Deze prothese wijkt dus in uiterlijk en functie af van de anatomische prothese. Dit heeft een mechanische reden.

De omgekeerde prothese wordt geplaatst als de schouderpezen door slijtage niet meer kunnen functioneren. Er ontbreekt namelijk een goede spierbalans.

Door de bijzondere plaatsing krijgt de grote schouderspier (Deltaspier) een sterkere heffunctie.
Deze krachtige spier neemt de functie van de schouderpezen voor een deel over. Zo is de patiënt in staat de arm minimaal tot op schouderhoogte te heffen.

Wil je meer weten over de soorten schouderprothesen neem dan eens een kijkje op de site van Rijnland Orthopedie.

Een animatie van de ‘omgekeerde schouderprothese’  zie je hieronder.


Ervaringen na een schouderprothese

De ervaringen bij patiënten met een schouderprothese zijn in het algemeen goed. De pijnklachten verminderen sterk of zijn zelfs helemaal verdwenen.
Het uiteindelijke herstel is deels afhankelijk van het type schouderprothese. Daarover straks meer.

De eerste 6 weken na operatie kunnen vervelend zijn. Het schoudergebied kan pijnlijk zijn en de nachtrust verstoren. Daarnaast moet de arm in een armsling worden gedragen. Hulp en ondersteuning van anderen is in deze periode daarom nodig.


Behandeling na schouderprothese

Behandeling van de schouderprothese richt zich op herstel van schouder- en armfunctie tot op ADL-niveau.

ADL staat voor Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen. Hieronder verstaan we bijvoorbeeld aan- uitkleden, reiken en lichaams-
verzorging. Kortom, alle activiteiten die je in en om het huis en eventueel op je werk moet kunnen doen.

Herstel na het plaatsen van een schouderprothese is grofweg te verdelen in 3 fasen:

1. Beschermingsfase

Duur: 1 tot 6 weken

Deze fase is voor beide typen schouderprothesen nagenoeg gelijk. In de eerste 6 weken wordt een sling gedragen. Een sling of ‘immobilizer’ is nodig om het operatiegebied en de prothese te beschermen.

De arm mag in deze periode niet worden geheven én naar buiten worden gedraaid. Rustige bewegingsoefeningen (pendulum oefeningen) zijn toegestaan. (zie onderstaande illustratie)

oefeningen schouder schouderoperatie
Op de elleboog steunen en op de rug brengen van de arm is bij de ‘omgekeerde prothese’ niet toegestaan. De schouderprothese kan dan namelijk makkelijk ‘uit de kom’ schieten.

De fysiotherapeut mag de schouder in veilige richtingen mobiliseren (bewegen). Dit kan gecombineerd worden met ‘isometrische’ spieroefeningen van het schoudergebied.

‘Isometrisch’ wil zeggen dat de spieren worden aangespannen maar het gewicht niet wordt bewogen. Dit is een veilige manier van oefenen.

De patiënt mag zelf de ellebogen en polsen buigen en strekken. In ruglig de arm ondersteund optillen is toegestaan. Dit wordt met onderstaande illustratie uitgebeeld.

herstel nas chouderprothese fysiotherapie middenweg amsterdam oost
2. Spieractivatiefase

Duur: 6 to 12 weken

De armsling mag in deze fase worden afgebouwd. Het is nog wel verstandig deze buitenshuis en onder de mensen te dragen. De arm mag nu al tot op borsthoogte geheven worden.

Dit betekent dat handelingen als tanden poetsen, een kop koffie pakken, brood smeren, je gezicht wassen of schrijven weer mogelijk zijn. Het is nog niet toegestaan de arm boven het hoofd te heffen of op de rug te plaatsen.

schouderoefeningn operatie nieuwe schouder fysiotherapie middenweg amsterdam oost

De schouder- en armfunctie wordt in deze fase in opbouwende vorm geoefend. Doel is optimaal herstel van de beweeglijkheid van de schouder.

De oefeningen kunnen met ondersteuning van de fysiotherapeut óf zelfstandig worden uitgevoerd. Oefenen mag niet tot pijntoename leiden. Ik raad het in deze fase af te trainen met relatief zware gewichten.

3. Herstel dagelijkse functies/recreatieve sport

Duur: 12 weken tot 6-9 maanden

In dit traject staat herstel van de dagelijkse functies centraal. Armbewegingen mogen nu boven schouderniveau geoefend worden. Dit mag met lichte gewichten. De bewegingen kunnen worden herhaald totdat er vermoeidheid optreedt.

De oefeningen dienen in gewicht overeen te komen met de bewegingen uit het dagelijks leven of sport. Tillen van zwaardere lasten zoals boodschappentassen is weer toegestaan.

hefoefening schouder operatie fysiotherapie middenweg amsterdam oost
Relatief lichte sporten zoals zwemmen (schoolslag) of tafeltennis zijn na 6 maanden weer toegestaan. Tennis of basketbal mag na 9 maanden weer hervat worden.

De schouderfunctie moet hier natuurlijk wel toereikend voor zijn. Dit brengt mij dan ook op het volgende punt; het resultaat.


Prognoses na een schouderprothese

Wat zijn nu eigenlijk de prognoses bij een schouderprothese?

Hoe goed de schouder uiteindelijk herstelt verschilt per persoon.
De patiënt mag er vanuit gaan dat pijnklachten van voor de operatie verdwijnen.

De uiteindelijke functie wordt bepaald door de schouderconditie van voor de operatie, de wensen van de patiënt, het type schouderprothese én de kwaliteit van de revalidatie.

Bij een omgekeerde prothese zal de arm niet meer volledig geheven kunnen worden. Zoals eerder beschreven komt dit door niet-functionerende schouderpezen.

Overigens is 100% functieherstel bij beiden prothesen niet realistisch.
We hebben immers te maken met een kunstgewricht. Wel mag worden verwacht dat de normale dagelijkse activiteiten weer op redelijke wijze kunnen worden uitgevoerd.

Zo zijn de armen bijvoorbeeld weer tot hoofdhoogte te heffen. Na een schouderbreuk kan er relatief groter functieverlies optreden.
Dit kan in één of meerdere bewegingsrichtingen zijn.


Hoe lang gaat de schouderprothese mee?

De levensduur van een prothese is ongeveer 10-15 jaar. Na 15 jaar heeft 74% van de mensen zijn of haar 1e schouderprothese nog. Intensieve sportbeoefening of zware fysieke arbeid zou de levensduur wel kunnen verkorten. Zware schouderbelasting wordt om die reden dan ook afgeraden.

De gewrichtskom is het kwetsbaarst. De inwerkende krachten van de schouderkop op de kom zijn namelijk erg groot. De kom kan daardoor slijten of loslaten. Om die reden wordt er vaak om de 2 jaar een röntgenfoto gemaakt.


Autorijden of fietsen met schouderprothese

Wanneer mag je weer autorijden of fietsen na een schouderprothese operatie? Dit is over het algemeen na 8 weken weer toegestaan.

Vanzelfsprekend dient de schouderfunctie goed te zijn. Bij twijfel is overleg met de behandelend fysiotherapeut en orthopedisch chirurg gewenst.


Slapen met een schouderprothese

slapen kussen na schouderoperatie fysiotherapie middenweg amsterdam oost
Er wordt geadviseerd de eerste 8 weken niet op de schouder te liggen. De weefselstructuren rond de prothese moeten in deze periode nog aansterken. Een kussen onder de arm kan gedurende de nacht worden gebruikt. Dit kan steun en comfort bieden.


Sporten na een schouderprothese

Sporten na een schouderprothese is na 6 maanden weer mogelijk. Dit blijkt uit recente wetenschappelijke literatuur.

Lichte sporten, zonder direct contact met een tegenstander, worden door de meeste chirurgen weer toegestaan. Op dit niveau keren de meeste sporters dan ook weer terug.

sporten na een schouderprothese fysiotherapie middenweg amsterdan oost

Patiënten met een anatomische prothese (met intacte schouderpezen) hebben de grootste kans de sport te hervatten. (75%-100%). Bij mensen met een omgekeerde prothese (75%-85%) en halve prothese (67%-76%) liggen de percentages wat lager.

Besef wel dat dit gemiddelden zijn. Iedere patiënt is anders en stelt andere eisen aan zijn of haar schouderfunctie. Ik raad dan ook aan het advies van de behandelend chirurg en fysiotherapeut in de besluitvorming mee te nemen.

Heb je toch nog vragen?
Stel ze gerust op het reactieformulier.

Delen:
  • Joke Jelsma-de Haan

    3 maart 2021 bij 16:39 Beantwoorden

    Goedemiddag,

    Voor mijn BBL opleiding IG doe ik een onderzoek naar het bevorderen van zelfredzaamheid met betrekking tot de ADL na een schouderprothese.
    Mijn vraag is zijn hier protocollen voor die wij kunnen toepassen bij de zorgverlening in de thuiszorg. Ik denk daarbij aan een schema die je kunt hanteren.

    Vriendelijke groet,
    Joke

    • Erik Versluis

      7 maart 2021 bij 11:08 Beantwoorden

      Beste Joke,

      Ik ken geen protocol voor zorgverlening in de thuiszorg.
      Ik stuur je bij deze de link van Schoudernetwerk Nederland. Hierin tref je een ‘consensus based protocol’ inzake revalidatie na een totale schouderprothese.

      https://www.schoudernetwerk.nl/wp-content/uploads/2019/12/PatOpReval10.pdf

      Per fase wordt aangegeven welke functies geoefend mogen worden. Dit kan vervolgens vertaald worden naar ADL.

      Mocht je hier vragen over hebben, stel ze dan gerust.

      Met vriendelijke groet,

      Erik Versluis, fysiotherapie Middenweg

  • Van Soom paula

    24 maart 2021 bij 08:30 Beantwoorden

    Heb omgekeerde qchouderprothese. Val. Is het normaal na 5 maanden nog hevige pijn?

    • Erik Versluis

      24 maart 2021 bij 10:16 Beantwoorden

      Beste Paula,

      Het is mij niet duidelijk of je de schouderprothese voor of na een val hebt gekregen. Ik vind 5 maanden hevige pijn wel wat lang.
      Wellicht goed dit nog eens samen met je behandelend arts en fysiotherapeut te bespreken.

      Mvg Erik Versluis, Fysiotherapie Middenweg

  • John van der Felzelz

    18 april 2021 bij 23:33 Beantwoorden

    Goedendag

    Ik heb 30 maart een hemi prothese gekregen ..
    Ik heb nog steeds geen spierkracht in mijn arm ,
    Komt dit wel weer en wanneer ?!!

    • Erik Versluis

      19 april 2021 bij 13:57 Beantwoorden

      Geachte heer van der Felzelz,

      Het hebben van minder spierkracht in deze fase van de revalidatie komt veel voor. Het is mij echter niet duidelijk in welke richting. De arm mag in dit stadium al in enige opwaartse richting geoefend worden.

      Oefeningen van de arm (elleboog) buigers, nodig voor bijvoorbeeld het tillen en duwen, mogen in opbouwende vorm geoefend worden.

      In de regel mogen de oefeningen en bewegingen na 6 weken opgebouwd worden. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met ontwikkelde stijfheid van de schouder. Dit kan zowel voor- als na de operatie ontstaan zijn. Herstel van goede schouderbeweeglijkheid is een voorwaarde voor het verder kunnen optrainen van de spierfunctie

      Gemiddeld genomen zou u na 3-4 maanden na operatie u schouder en arm weer op minimaal hoofdniveau kunnen gebruiken.

      Veel succes,

      Mvg Erik Versluis, fysiotherapie Middenweg

  • Greet Haelterman

    11 mei 2021 bij 23:57 Beantwoorden

    Na een 52 sessies fysiotherapie , zonder enige verbetering, werd een operatie voorzien op 19 februari 2021 en kreeg ik een omgekeerde schouderprothese ( zat met 3 gescheurde pezen en een volledige afgescheurd bicepspees )
    Ondertussen zijn we al bijna 3 maand verder en heb ik nog qltijd de nachtelijke pijnen….3x moeten opstaan per nacht om de spieren te doen werken want de pijnen zijn niet uit te houden….
    Krijg ik ooit de kans een ganse nacht eens te kunnen doorslapen, want het put mij volledig uit , of ga ik gans mijn leven moeten leren met die pijn om te gaan?

  • Erik Versluis

    12 mei 2021 bij 16:15 Beantwoorden

    Geachte mevrouw Haelterman,

    Ik verwacht niet dat de pijnklachten van uw gescheurde schouderpezen afkomstig zijn. Mijn ervaring is dat deze alleen in het acute stadium veel pijn kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld een peesscheur door een val.

    Heeft uw inmiddels een controle (foto) gehad bij uw behandelend chirurg? Ik kan via deze namelijk moeilijk beoordelen wat de oorsprong van uw nachtelijke pijnen is. Nachtelijke pijn verdwijnt of wordt in de regel minder na 8 weken tot 3 maanden na operatie.

    Ik verwacht, indien er geen bijzonderheden zijn, dat met 6 maanden uw schouderfunctie en klachten aanzienlijk beter moeten zijn.

    Mvg Erik Versluis, fysiotherapie Middenweg

  • Els Van den Brandt

    10 juli 2021 bij 01:26 Beantwoorden

    Mijn schouderprothese is een totale schouderprohese, mijn vraag is kan en kustgewricht zichzelf smeren of het . De bewegingen gaan wel goed maar hij kan zo kraken zijn er mogelijkheden om het gewricht natuurlijk te smeren.
    Voor mij functioneert hij binnen zijn mogelijkheden, toch wil ik dat hij sterker en beter wordt,
    Perfect moet niet zijn maar liefst wel gecontroleerd gesmeerd gewricht

    • Erik Versluis

      11 juli 2021 bij 12:45 Beantwoorden

      Beste mevrouw van den Brandt,

      Een kunstgewricht smeert zichzelf niet. Het gewrichtskapsel produceert nog wel synovia. Dit is een soort natuurlijk smeermiddel dat onze gewrichten soepel laat bewegen en het kraakeen voedt.

      Het kraken dat u ervaart wordt vaker bij kunstgewrichten waargenomen. Dit is naar mijn mening niet te beïnvloeden.

      Het ‘sterker of beter’ laten worden kun u alleen bereiken met oefeningen gericht op spierfunctie en beweeglijkheid. Ik zou dat eventueel met uw/een fysiotherapeut kunnen bespreken.

      Mvg Erik Versluis, fysiotherapie Middenweg

      Deze synovia heeft bij gewrichtsprothesen geen functie meer.

Plaats een Reactie

×
Top